Current Research in Social Sciences and Humanities

Araç Yakıt Teknolojilerindeki Değişimin Vergi Boyutu: Türkiye İncelemesi

Damla YILMAZ, Özgür SAYGIN — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0300

Ülkemizde 2018 yılında yürürlüğe giren 7103 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'na getirilen ek madde uyarınca elektrikli araçlar, eşdeğer güce sahip araçların dörtte biri oranında vergi ödemektedir. Yeni teknolojilerin hayatımıza girmesi ile birlikte araçlarda kullanılan benzin ve motorin yerine elektriğin kullanılması Motorlu Taşıtlar Vergisi gelirlerinde azalmaya neden olacaktır. Ayrıca elektrikli araçların yaygınlaşması araçların kullandığı benzin ve motorin tüketimlerini de azaltacağından bu yakıtlar üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi gelirlerinin azalmasına yol açacaktır. Teknolojik değişime adaptasyon sürecinin hızı nispetinde vergi gelirlerinde de azalmalar gerçekleşecektir. Çalışmada araç yakıt teknolojilerinde ortaya çıkan gelişmelerin neden olduğu vergi kayıpları incelenmiştir. Teknolojik değişimlere bağlı olarak gelecekte oluşacak gelir kayıpları dikkate alınmalı ve yeni gelir kaynakları oluşturulmalıdır.

Ergenlerde Ölüm Kaygısına Yönelik Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik

Hülya ESEN AKYOL — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0300

Bu çalışma, ergen bireylerin ölüm kaygısı ve ölümden sonraki yaşam hakkındaki düşüncelerini inceleyerek, okullarda uygulanacak manevi danışmanlık ve rehberlik hizmetlerine yol göstermeyi amaçlamaktadır. Araştırmada 100 ergen bireye, Müslüman Manevi Bağlanma Ölçeği, Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği ve kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Ölüm, insan yaşamının doğal bir parçası olmasına rağmen deneyimlenemeyen bir olgu olarak tarih boyunca merak konusu olmuştur. Felsefe, psikoloji ve teoloji gibi disiplinler ölüm konusunu çeşitli açılardan ele almış olsa da, bireyler için ölüm hâlâ kabul edilmesi güç ve gizemli bir durumdur. Özellikle ergenler, zor deneyimlerle karşılaştıklarında çoğu zaman yalnız başlarına başa çıkmakta güçlük çekebilmektedir. Bu noktada, ergenlerin dini inançları ve manevi değerleri temelinde rehberlik alması, ölümle ilgili korku, kayıp ve anlam arayışı gibi duygusal ve ruhsal zorlukların yönetilmesine katkı sağlayabilmektedir. Araştırma bulguları, okul türüne göre ergenlerin manevi bağlanma algıları arasında anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Ölüm kaygısı genel ortalaması 4,1/7,00 olarak hesaplanmış ve ergenlerin kaygı düzeyinin orta düzeyin biraz üzerinde olduğu görülmüştür. Manevi bağlanma algılarının toplam ortalaması ise 3,56/5 olarak bulunmuş ve bu, ergenlerin manevi bağlanma algılarının orta-üst düzeyde olduğunu göstermektedir.

“Din ve Yapay Zeka: Bir Giriş” Kitabının İncelenmesi

Kevser Kayhan — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0300

Yapay zeka (YZ) çalışmaları günümüzün en dinamik disiplinlerarası sahalarından biri halini alırken, din ile girdiği etkileşim sosyolojik açıdan giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Bu kitap incelemesinde, Beth Singler’ın Religion and Artificial Intelligence: An Introduction (2024) adlı eseri mercek altına alınmıştır. Kitap, YZ ve din ilişkisini alışılagelmiş teolojik kalıpların ötesine taşıyarak; reddetme, benimseme ve uyum sağlama süreçleri ekseninde kurgular. Eserde transhümanizm, yeni dini hareketler ve YZ’nin ontolojik statüsü gibi başlıklar, kültürel ve dijital antropoloji perspektifiyle tartışılmaktadır. İncelemede yazarın longtermism gibi yoğun terminolojiye başvurması metnin akıcılığını zaman zaman zorlayan bir tercih olarak eleştirilse de, teorik zemini somut vaka analizleriyle beslemesi anlatımı dengeleyen başarılı bir strateji olarak görülmüştür. Nihayetinde eser, alandaki araştırmacılar için kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Dijitalleşen Tefsir: Uluslararası Platformlar ve Türkiye’ye Yansımaları

İhsan Kahveci, Akile Tekin, Necmiye Durmuş — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0300

Yaşanılan çağın bir icadı olarak dijitalleşme, uluslararası yapıyı tek bir toplum olarak birleştirebilecek güçtedir. Bu gücün müspet yanlarından birisi, Kur’an-ı Kerim’in aktarılması ve anlaşılması hususundaki tefsir çalışmalarıyla öne çıkan dijital platformların varlığıdır. Dijitalleşen tefsirin etkisi ile dünyada ve Türkiye’de etkin olan siber aktörlerin Kur’an’ın meşruiyetiyle ulaştıkları noktalar belirsizdir. Dijital tefsirle muhatap günümüz neslinin hangi konularda Kur’an’a müracaat ettiği, Türkiye ve dünyada bu temayülün benzerliği veya farklılığının boyutları, henüz akademik araştırmalara konu edilmemiştir. Bu araştırmada, uluslararası alanda dijital enstitü olarak tasarlanmış üç platformdaki videolar Kur’an tefsiri bağlamında ele alınmıştır. Bu doğrultuda, çok takipçili Bayyinah, Jannah ve Yaqeen Enstitüleri, kurucuları ve asıl temsilcilerinin hem kendi platformlarında en çok izlenen hem de Türkiye’deki platformlarda altyazılı olarak yayımlanıp en çok izlenen üçer videosu tahlil edilerek karşılaştırılmaktadır. Analiz edilen videolardan tespit edilen ayetler uluslararası ve Türkiye ölçeğinde ele alınış, yöntem ve muhteva yönünden birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak Türkiye ve dünyada takip edilen bu platformların, izleyici tercihleri bakımından çoğunlukla ortak veya yakın temalarda buluştukları ifade edilebilir. “En çok izlenen” kriteri doğrultusunda Türkiye ve dünyada takip edilen içeriklerden ulaşılan sonuçlar, bu videolarda çoğunlukla farklı ayetlerin konu edildiğini göstermektedir. Buna rağmen ayetlerin ele alınış amacı ve yöntemi çoğunlukla ortaktır. Bu da bu çalışmadaki örnekler özelinde, dijital platformlardaki açıklamaların teknik anlamda Kur’an tefsirinden ziyade Kur’an yorumundan söz etme gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.